Nederland pak die voortrekkersrol

Samen met Tineke Bennema:

Het doemscenario dat Syrië-kenners voorspelden is inmiddels bewaarheid: de burgeroorlog die ooit begon op de windvlagen van de Arabische lente om vrijheid, is in de loopgraven geëindigd waar soennieten en shi’ieten elkaar uitroken. Daarbij is de brand overgeslagen naar de buurlanden Libanon en Turkije. En over de hoofden van de Syrische bevolking heen bevechten  Iran en Hezbollah samen Israël, met op de achtergrond Rusland en de VS elkaar vooralsnog diplomatiek over de bakermat van onze westerse beschaving. Met geen andere oplossing dan nog meer wapengekletter in het vooruitzicht en beestachtige wreedheden van meer dan twee jaar achter de rug, die 80.000 doden en 4 miljoen vluchtelingen opleverden en haat zaaiden.

Na lang afzijdig te hebben gestaan, besloot vorige week de EU dan toch om wapenleveranties vanaf 1 augustus aan de rebellen mogelijk te maken. Opmerkelijk was dat 25 landen het wapenembargo wilden verlengen. Toch slaagden Frankrijk en Groot-Brittanië erin hun zin te krijgen. Deze sterke positie voert direct terug op de historische verbinding en belangen van deze twee landen met het Midden-Oosten: het in 1916 in het geheim gesloten Sykes-Picot Verdrag. Minister van Buitenlandse Zaken Timmermans liet meteen weten er niet voor te voelen dat die wapenleveranties ook daadwerkelijk tot stand komen. Zoals altijd spreekt Europa met verschillende tongen. Maar inmiddels is zelfs in Nederland doorgedrongen dat aan de zijlijn staan niet meer mogelijk is. De situatie is niet alleen onmenselijk, maar dreigt de regio te destabiliseren.

We waren aanwezig bij de Tweede Kamercommissie-bespreking over Syrië, waarbij stuk voor stuk goedgeïnformeerde fractieleden de gevoelde wanhoop uitspraken over hun eigen onmacht. Aan de orde kwamen niet alleen de opvang met Europese steun van vluchtelingen in de regio, Jordanië en Libanon, maar ook het gebruik van gifgassen en de rol van Iran. Die betrokkenheid is hoopgevend, vergeleken met de isolationistische houding van Nederland in de laatste jaren. Het lijkt erop dat daaraan een einde komt, zeker tegen de achtergrond van twee rapporten die onlangs zijn verschenen: het advies door de IVA en het rapport over de diplomatie van het ministerie van Buitenlandse Zaken door Docters van Leeuwen.33984_10152592255350716_79595301_n

Zowel het IVA als Docters van Leeuwen concluderen dat het Nederlandse buitenlandse beleid in de afgelopen jaren te introvert is geweest, te weinig ambitieus en aan vernieuwing toe. Inzake Syrië bestaat dan de kans voor Nederland zichzelf weer op de kaart te zetten.

Timmermans wijst terecht op het gevaar van een wapenwedloop rond Syrië: Rusland heeft als reactie op het niet verlengen van het wapenembargo al luchtafweergeschut beloofd, extra MiG’s zijn al door Assad geïncasseerd en Israël dreigt onmiddellijk met tegenaanvallen. Maar alleen stellen hoe het niet moet, dat kan volgens beide rapporten niet meer. Het IVA roept letterlijk op tot daden in het Midden-Oosten beleid. Daarom vinden wij: laat Timmermans zich inzetten voor onderhandelingen, te beginnen met de vredesconferentie over Syrië die begin juni in Genève wordt gehouden. Wie A zegt moet B zeggen. De rebellen weigeren vooralsnog te komen. Laten we onze stille diplomatie inzetten om de noodzakelijke dialoog te stimuleren. Voor- en tegenstanders samen aan tafel. Nederland kan dit en heeft ook de drukmiddelen zoals ‘ons’ Internationaal Gerechtshof in Den Haag.

En verder: Desiree Bonis, PvdA-Kamerlid,  benoemde het belang van de aanwezigheid van Iran om de conferentie in Genève tot een succes te maken. Zij treedt daarmee buiten de Nederlandse denkkaders en ziet de waarde van een stabiele gedragen oplossing voor de hele regio. Laat Nederland de Amerikanen zo ver krijgen dat er ook met Iran gepraat wordt. Revolutionair? Minder dan je zou denken: het IVA rapport stelt bijvoorbeeld dat gesprekken met Hamas ook van de grond moeten komen. En praten met de taliban is inmiddels ook al salonfähig. Tenslotte sluit je vrede niet met je vriend, maar met je vijand.

Dat is precies die voortrekkersrol waar Nederland van oudsher lef mee toont. We hebben niet voor niets een Vredespaleis in Den Haag. Laat die oude geest van tolerantie, bruggenbouwen en de verbinding zoeken weer uit de fles komen!

Tineke Bennema woonde 7 jaar in Palestina en werkte er als journalist en voor het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Ramallah http://www.tinekebennema.nl/

Over Esseline van de Sande

Opmerkelijke Ontmoetingen Wondrous Encounters
Dit bericht werd geplaatst in Collectivisme en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s